راه حل معمای قدیمی، دعوای عروس و مادرشوهر!
عروس و مادرشوهرهای تاریخی!
وقتی صحبت از روابط عروس و مادرشوهر می شود، انسان به یاد عروس ها و مادرشوهرهای قدیم می افتد که دائماً با هم اختلاف نظر و بگومگو داشتند و اطرافیان نیز آتش بیار معرکه می شدند. ضرب المثل های رایج هم مبین همین مسئله است. «دعوای عروس و مادرشوهر را در آسمان ها نوشته اند»، «زبان مادرشوهر مثل کاکتوس است»، «زبان فلانی مثل زبان مادرشوهر است» و... این قصه ماجرای تازه ای نیست و به کشور و فرهنگ ما هم محدود نمی شود. هیچ عروسی سربازی نرفته؛ ولی خیلی از آن ها تا اسم مادرشوهر را می شنوند، به حالت خبردار ایستاده و آماده ی ادای احترام می شوند. رابطه ی عروس و مادرشوهر، همیشه ی تاریخ و در همه جای این کره ی خاکی، جای حرف و حدیث فراوان داشته است.
متأسفانه صله ی رحم که سفارش مؤکد اسلام است رو به فراموشی رفته است. علت اصلی این مشکل، عدم مهارت خانم ها در برقراری ارتباط خوب و صمیمانه بین فامیل است؛ چون خانم ها هستند که می توانند با روی خوش و مهربانی بین فامیل مودت و دوستی برقرار کنند. معمولاً در خانواده های کنونی، برنامه ریزی میهمانی بر عهده ی خانم هاست و بهتر است بیش تر با خانواده ی شوهرشان رفت وآمد داشته باشند. «همسرانی که پس از ازدواج با خانواده ی همسر خود رفت وآمد کنند، سلامت روانی یک دیگر را تضمین می کنند. امام باقر علیه السلام فرمود: بهترین چیزی که با آن می توان به خدا و رسول او متوسل شد، صله ی رحم است؛ چون سبب می شود ثروت زیاد و بر روزی و عمر انسان افزوده شود»
وقتی پسر داماد می شود!
اگر بخواهیم ریشه ی این مشکل قدیمی را واکاوی کنیم، باید ابتدا ببینیم بعد از دامادی پسر، مادر چه احساسی دارد. پسر برای مادر پاره ی تن است و مونس جان. هجده سال، بهترین دوران عمر خود را صرف بزرگ کردن و تربیت او کرده است. عشق مادر به فرزند یک عشق بدون قید و شرط است. مادر خود را مانند باغبانی می بیند که سال ها زحمت کشیده؛ اما زمان چیدن میوه، همه چیز را تمام شده می بیند، حتی از او قدردانی هم نمی شود. برای مادر فرقی ندارد پسرش چندساله است یا چه کار می کند. او برای مادرش همان کودکی است که تر و خشکش می کرد و خوب و بد را برایش توضیح می داد. حالا برای خودش مردی شده، می خواهد ثمره ی تمام آن فداکاری ها را ببیند. مادر از این که می بیند پسرش داماد شده و زندگی مستقلی تشکیل داده خوش حال است؛ اما این نگرانی را نیز دارد که مبادا عروس تازه از راه رسیده، پسرش را از او بگیرد، مبادا اجازه ندهد فرزندش سراغی از او بگیرد و حالی از مادر بپرسد. مادر که همواره مواظب خواب و خوراک جوانش بوده، نگران است نکند عروس آن چنان که باید پسرش را تر و خشک نکند، مبادا به او بداخمی کند و هزاران نکند و مبادا های دیگر؛ لذا عکس العمل این نگرانی ها و دل واپسی ها را در رفتار خود بروز می دهد. اگر پسر مدتی نتواند به او سر بزند، آن را از چشم عروس می بیند، اگر کمی خسته و بی حوصله باشد، علت را در رفتار عروس جست وجو می کند، کنایه می زند، خرده گیری می کند و واکنش های دیگری که همه ی ما کمابیش با آن ها آشناییم.
خانم خانه باید تلاش کند تا بهترین ارتباط را با خانواده ی همسرش برقرار کند، در این صورت شوهر وی هم با او بهترین روابط را خواهد داشت. «زن باید تلاش کند که مانند عضوی از خانواده ی شوهر خویش باشد. پدرشوهر خویش را هم چون پدر خود و مادرشوهر خود را هم چون مادر و خواهر شوهر را مانند خواهر خود بداند و با آن ها صمیمی و مهربان باشد عروس باید همه ی اعضای خانواده ی داماد را به خوبی بشناسد و حساسیت های آن ها را درک کند تا مبادا آن ها را تحریک کند.»
البته نباید انکار کرد که وجود ذهنیت منفی در جامعه، نقش مهمی در چگونگی روابط افراد دارد. برای مثال، ذهنیت منفی ای که در جامعه ی ما به رابطه ی عروس و مادرشوهر وجود دارد، باعث می شود عروس خانم ها از همان ابتدای ازدواج با دیدگاه منفی به قضیه نگاه کنند و همین امر باعث تنش در رفتارها می گردد.
با پیش رفت های شتاب آلود عصر کنونی و عصری که به عصر اطلاعات و ارتباطات مشهور شده است، شکاف و اختلاف نسل ها هم مزید بر علل فوق شده است؛ به نحوی که اختلاف سلیقه ها و اخلاقیات، نه تنها از نسلی به نسل دیگر، بلکه در هر دوره ی سنی به شدت افزایش یافته است. بر همین اساس، عروس خانم ها خود را در وادی دیگری می بینند که مادرشوهر و پدرشوهر در آن جایگاهی ندارند؛ لذا ارتباط سالم و صمیمانه بین آن ها به سختی ایجاد می شود. پیشنهاد می شود خانم ها این وضعیت و اختلاف را درک کرده و با متانت و هم دلی سعی در ایجاد ارتباط سالم کنند. «به یاد داشته باشیم که از مادر یا پدر میان سال یا کهن سال نمی توان انتظار تغییر رفتار داشت؛ چراکه شخصیت آن ها تا حد زیادی شکل گرفته است؛ بنابراین، زوج های جوان باید با واقع بینی و حفظ استقلال خویش از تجارب بزرگ ترها استفاده کنند و چنان چه نظر آنان را منطقی نمی دانند، بدون عصبانیت و تحقیر با احترام به روابط صمیمانه ی خود ادامه دهند»
نقش محوری داماد در حل اختلافات
«معمولاً در کشورهای شرقی ـ به ویژه کشورهای اسلامی ـ وقتی دو نفر با هم ازدواج می کنند، صرفاً پیوند بین دو نفر مطرح نیست؛ بلکه ارتباط و پیوند دو خانواده مطرح می شود و زمانی یک ازدواج موفق است که این ارتباط هر چه صمیمی تر و بهتر ادامه یابد»
در دعوای عروس و مادرشوهر، بیش ترین فشار و استرس به داماد وارد می شود! دامادی که هدفش از ازدواج خوش بختی و آرامش بود، الآن بدل به یک شورای حل اختلاف شده است. یک طرف، مادری که به او زندگی بخشید و طرف دیگر هم سفر زندگی و مادر بچه هایش. آقادامادهای فهیم و برتر، آنانی هستند که از هیچ کوششی برای تألیف قلوب مادر و همسرشان دریغ نکنند، هیچ کدام را در ابراز محبت فراموش نمی کنند، هرگز ذره ای از کاستی ها و مشکلات همسرشان و کوتاهی های احتمالی او به مادرشان سخن نمی گویند، هرگز گلایه های مادر و خواهرشان را به همسرشان انتقال نمی دهند و به طور کلی تلاش می کنند قلب مادر و همسرشان را به هم نزدیک تر کنند.
پیشنهاد به عروس ها(منشور اخلاقی):
* عروس های فهیم می دانند که دنیا دار مکافات است. اگر امروز بد کنند، در آینده بد خواهند دید؛ چراکه عروس های امروز، مادرشوهرهای فردایند.
* عروس هایی که دوست دارند محبوب همسرشان باشند، باید بدانند که بهترین راه ورود به قلب همسران، ارتباط صمیمانه با خانواده (به خصوص مادرشوهر) است؛ لذا گلایه و شکایت های وقت و بی وقت، از مهر مادری داماد نمی کاهد، بلکه ارج و منزلت خودتان در نگاه همسر از بین می رود. عروس های فهیم می دانند که ثمره ی دعوی و رفتار غیراخلاقی با مادرشوهر از دست دادن عشق واقعی همسر است.
* عروس های فهیم باور دارند که مادرشوهر مانند مادر خودشان است؛ لذا با کوچک ترین مشکلی دل گیر نشده و می دانند که هدف اصلی مادران خوش بختی فرزندشان است.
* گاهی کار کوچک و به ظاهر بی اهمیت عروس، می تواند تأثیری شگرف در روحیه ی مادرشوهر داشته باشد؛ مثلاً برخیزید و یک فنجان چای گرم درست کنید و با مقداری خرما یا بیسکوییت برای مادرشوهرتان که گوشه ای از منزل نشسته است ببرید. به او لبخند گرمی زده و با احترام، از او پذیرایی کنید. این کار به ظاهر ساده و کوچک، اگر صادقانه و با گرمی انجام پذیرد، در نظر او خدمت بزرگی است و آن را نشانه ی عشق شما، مهربانی تان و... تلقی می کند و حتی شاید به این نتیجه برسد که با این کار نشان داده اید همسری خوب برای پسرش هستید!
* عروس ها باید شوهر خود را تشویق کنند تا بیش تر به مادر سر بزند؛ حتی هدیه هایی تهیه کند و به مادرشوهر بدهد. این جا مادر ابراز رضایت مندی کرده و احساس می کند محبت فرزندش را از دست نداده است.
زن و شوهر باید عاقلانه رفتار کنند!
اگر همه ی زوج های جوان از ابتدای زندگی به ارزش های الهی پای بند باشند و خدا را شاهد و ناظر اعمال خود بدانند، هیچ گاه بر سر مسائل جزیی یا واهی، عرصه را بر یک دیگر تنگ نمی کنند و موجبات دل خوری هم دیگر را فراهم نمی سازند؛ بلکه سعی می کنند با هم دلی و صمیمیت، آرامش و موقعیت بهتری برای هم دیگر فراهم کنند؛ به بیان دیگر، نمی توان زوجی را موفق و خوش بخت دانست؛ ولی تصور کرد آن ها با خانواده ی همسر خود مشکل دارند یا ارتباطی ندارند. یک خانم موفق نمی تواند در عین حال که با مادرشوهرش درگیر است، ارتباط خوبی با شوهرش داشته باشد. این ها همه به هم وابسته هستند و نمی توان بین آن ها استقلالی تصور کرد. خانم ها باید بدانند مردی که کنار آن ها به عنوان همسر زندگی می کند، تربیت شده ی همان مادری است که مادرشوهر نامیده می شود؛ لذا صمیمیت و نزدیکی با مادرشوهر، نتیجه اش نزدیکی به شوهر خواهد بود. نهایتاً این که عروس و داماد، باید قبل از ازدواج مهارت های ارتباطی و تفاوت های زنان با مردان را آموزش ببینند تا بتوانند با آگاهی و مهارت خوبی، زندگی مشترک را آغاز کرده و بتوانند آینده ی خوبی برای خانواده ی خودشان رقم بزنند.
نویسنده : علی اسلامی پور
منابع:
- ۱. آیت اللهی، زهرا (1392)؛ اخلاق خانواده، قم: نشر معارف.
- ۲. ایمانی، محسن (1388)؛ ارتباط با خانواده ی همسر، اصفهان: حدیث راه عشق.
3.رحیمی یگانه، زهرا (1389)؛ خانواده ی موفق، اصفهان: حدیث راه عشق.