ادامه آداب ضیافت

حضور در مجلس

از آداب حضور در مجلس آن است که مهمان پیش از موعد حاضر نشود و چنان تاخیر نکند که میزبان انتظارش را بکشد. 

هنگام ورود به مجلس ، صدر مجلس را نگیرد و هر جا صاحب خانه گفت ،بنشیند.

هنگام نشستن با اطرافیان خود احوال پرسی کند.

اگر چیز ناخوشایندی در خانه دید، در صورت امکان آن را اصلاح کند و گرنه اظهار بی اطلاعی نماید.

وظایف میزبان

میزبان باید موارد حاجت مثل دستشوئی و جهت قبله را به مهمانی که قصد ماندن دارد ، نشان دهد و هرگز مهمان خود را به کاری واندارد.

امام باقر (ع) فرمودند: "من الجفاء استخدام الضیف" به کار گرفتن مهمان جفاست.

(البته اگر خود مهمان مایل بود کاری انجام دهد مانعی ندارد)

پذیرائی

بر میزبان لازم است:

1- مهمان را در انتظار غذا نگذارد و پذیرائی از مهمانان را به خاطر تاخیر چند نفر به تعویق نیندازد.

2- در ترتیب پذیرائی ، عرف و مزاج مهمان را مراعات کند و پیش از آوردن غذا با میوه و غذاهای سبک تر از مهمانان پذیرائی کند.

3-تا مهمان به طور کامل از غذایی دست نکشبپیده ،آنرا از سفره برندارد.

4- خود میزبان پیش از مهمان از غذا خوردن دست نکشد.

5- به اندازه کافی غذا در سفره بگذارد، ولی اسراف نکند.

6- پیش از آنکه برای مهمان غذا ببرد ، سهم خانواده خود را جدا کند تا اهل خانه به مهمانان بدبین نشوند.

بازگشت

مهمان موظف است:

1- بیش از سه روز در خانه میزبان نماند که پس از آن هر چه بخورد ، صدقه محسوب می شود.

2- برای بازگشت، رضایت صاحب خانه را کسب کند.

3- با طیب خاطر از مهمانی برگردد و اگر در حق او قصوری شده نادیده گیرد.

میزبان موظف است مهمان خود را تا درب منزل بدرقه کند.

آداب مهمانی (ضیافت)

ضیافت

ضیافت دارای شش مرحله است:

1-دعوت 2-قبول دعوت 3- حضور در مجلس 4- پذبرائی 5- غذا خوردن 6- بازگشت

که هر کدام را جداگانه توضیح میدهیم

دعوت

کسی که ضیافتی برگزار میکند باید افراد متقی و پرهیزگار را دعوت کند، فقرا و خویشان خود را فراموش نکند، کسی را که دوست ندارد در مهمانی اش حاضر شود و کسی را که می داند آمدن برایش مشکل است، دعوت نکند

قبول دعوت

قبول دعوت ، سنت موکد رسول خدا(ص) است.

امام صادق(ع) فرمودند: " من حقّ المسلم الواجب علی اخیه، اجابه دعوته" یکی از حقوق واجب مسلمان بر مسلمان این است که دعوتش را قبول کند.

از آداب قبول دعوت آن است بین فقیر و غنی تفاوت نگذارد.

به خاطر دوری راه و به بهانه روزه داری دعوت کسی را رد نکند، چرا که افطار روزه مستحب به نیت شاد کردن برادر دینی عبادتی است که بیش از روزه داری ثواب دارد.

دعوت را به نیت پر کردن شکم نپذیرد که در این صورت عملی دنیائی انجام داده، بلکه برادرش را به نیت پیروی از سنت رسول اکرم(ص) دیدار، شاد کردن و احترام به برادر مومن حفظ خویش از سوء ظن دیگران بپذیرد که بر همه این ابواب در شرع مقدس تاکید شده است.

در صورتی که با غذای شبهه ناک پذیرایی کنند یا در مجلس عمل حرامی صورت پذیرد ،نباید دعوت را پذیرفت.

ادامه دارد

آداب مهمانی (مهمان ناخوانده)

در آموزه های اسلامی با آنکه هر مهمانی عزیز و محترم است، بین مهمان ناخوانده و مهمانی که صاحبخانه خود ، دعوت میکند، تفاوتهائی وجود دارد. ما در اینجا به مهمترین آداب هر دو قسم اشاره می کنیم.

مهمان ناخوانده

وظایف مهمان ناخوانده:

1- خودداری از ورود نابهنگام

کسی که ناخوانده بر دیگری وارد میشود ، نباید ورود خود را با وقت صرف غذا تنظیم کند و اگر تصادفآ بر سر سفره ای حاضر شد تا مطمئن نشود صاحبخانه از سر رضا و رغبت او را به خوردن دعوت میکند ،بهانه آورده از خوردن خودداری کند.

امام صادق(ع) فرمودند: " من اکل طعامآ لم یدع الیه فانما اکل قطعه من النار" کسی که بدون دعوت غذائی را میخورد همانا قطعه ای آتش خورده است.

2- دستور ندادن

کسی که ناخوانده برای دیدن کسی بر او وارد میشود ، نباید چیزی بخواهد و اگر صاحبخانه پیشنهاد دو نوع طعام داد، باید طعام ساده تر را انتخاب کند.

وظایف میزبان

1- صاحبخانه برای پذیرائی از مهمان ناخوانده باید به آنچه در خانه دارد اکتفا و از تکلف خودداری کند ، چرا که در غیر این صورت از مهمان نفرت پیدا میکند.

2-در پذیرائی از وی نباید آنچه را در خانه دارد دریغ کند و نباید هر آنچه در خانه موجود است برای مهمان بیاورد که به خانواده اش اجحاف شود.

3- بدون آنکه از مهمان بپرسد باید چیزی را که در دسترس دارد برای او بیاورد.

4- کسی را که بر او وارد میشود با تمام امکانات خود احترام کند ، در روایت است هنگامی که کسی بر پیامبر اکرم (ص) وارد میشد ، حضرت تنها زیر انداز خود را برای او پهن میکرد و اگر قبول نمیکرد سوگندش می داد تا قبول کند.

5-اگر میزبان ، مهمان خود را تشویق کند که هر چه میل دارد ، دستور دهد تا برایش حاضر کند ، کاری پسندیده کرده و پاداشی بسزا دارد.

نبی اکرم(ص) فرمودند: من صادف من اخبه شهوه غفر له" هرکسی میل و خواسته ای از برادر مومنش تامین کند آمرزیده میشود.

ادامه دارد

آداب غذا خوردن و مهمانی دادن در دین اسلام

مهمانی

یکی ازآداب غذا خوردن این است که انسان در صورت امکان ، تنها غذا نخورده و سعی کند دیگران را در سفره خود شریک کند.

پیامبر اکرم (ص) خود تنها غذا نمیخوردند و می فرمودند:"اجتمعوا علی طعامکم یبارک لکم فیه" برای غذا خوردن جمع شوید تا غذایتان برکت داده شود.

حضور مهمان سبب می شود دست دیگری به سفره دراز شود و صاحب خانه تنها غذا نخورد، علاوه بر این مهمانداری یکی از آثار مکارم اخلاقی است. از این رو مهمانی دادن به عنوان یکی از فضایل ، در باب غذا خوردن مورد توجه قرار گرفته و آداب فراوانی برای آن مقرر شده است.

رسول گرامی اسلام(ص) می فرمودند:" لا خیر فی من لا یضیف" کسی که مهمانی ندهد خیری در وجودش نیست.

آن حضرت طبق روایتی مهمانداری را خلق نیکو شمرده.و طبق روایتی دیگر برای پذیرائی از مهمان زره خود را نزد یک یهودی گرو گذاشت.همچنین فرمودند:"من ابغض الضیف فقد ابغض الله" هر کس از مهمان بدش بیاید از خدا بدش آمده است.

طبق این آموزه قرآنی که روزی همه جنبندگان به عهده خداوند تعالی است و هر کسی در دنیا روزی خود را میخورد، مهمان نه تنها زیانی به میزبان نمیزند ، بلکه خیرات و برکات فراوانی برای او به ارمغان می آورد.

امام صادق(ع) فرمودند: "انّ الضیف اذا جاء فنزل بالقوم جاء برزقه معه من السماء فاذا اکل غفر الله بنزوله علیهم" هنگامی که مهمان قدم به خانه ای می گذارد، همراه او روزیش از آسمان حواله می شود و چون غذا می خورد خداوند اهل آن خانه را به خاطر مهمان می بخشد.

ادامه دارد

آداب غذا خوردن

خوردن و آشامیدن
 وعده های غذایی
 غذا نخوردن بدون دعوت
 آداب نوشیدن
 پرخوری

خوردن و آشامیدن

رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم)می فرماید: هر کس غذای حلال بخورد  فرشته ای بالای سرش بایستد و برایش آمرزش بخواهد تا از خوردن فارغ شود.

گفتن بسم الله: رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم)می فرماید:با جماعت بخورید و بسم الله الرحمن الرحیم بگویید تا برکت غذا زیاد شود.

سپاسگزاری: رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم)می فرماید: پاداش کسی که می خورد و سپاس آن را می گزارد همانند کسی است که برای خدا روزه می گیرد.

راه نرفتن: امام صادق(سلام الله علیه)می فرماید: در حال راه رفتن غذا نخور مگر از روی ناچاری.
 ندمیدن: رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم)می فرماید: در خوردنی و آشامیدنی فوت نکنید(غذا به قدری گرم نباشد که با دمیدن خنک شود).

توجه به مصلح غذایی: امام صادق(سلام الله علیه)می فرماید: هرگاه پنیر و گردو باهم خورده شوند در هر یک شفایی هست؛ ولی اگر جداگانه خورده شوند در هر یک دردی هست.

رعایت غذا(ومیوه) هر فصل: امام رضا(سلام الله علیه) می فرماید: به اندازه توان و میل خود در تابستان غذای با طبع سرد و در زمستان غذای با طبع گرم و در دو فصل دیگر غذای معتدل بخود.

به پشت خوابیدن پس از غذا: امام صادق(سلام الله علیه) می فرماید: (کمی)به پشت داراز کشیدن پس از سیری بدن را فربه، غذا را گوارا و درد را ریشه کن می کند.

وعده های غذایی

امام رضا(سلام الله علیه)می فرماید:در جسم انسان رگی به نام((عشاء)) وجود دارد که چنانچه شخص شام نخورد آن رگ تا صبح وی را نفرین کند.

برخی آداب سفره
گروهی  غذا خوردن: رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم)می فرماید: محبوب ترین غذا نزد خدا آن است که دست ها بر آن بسیار باشد. جمعی غذا بخورید و پراکنده نباشید، چرا که برکت در اجتماع است.
از نزد خود برداشتن: رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم)می فرماید:هر گاه سفره گسترده شد از نزد خود بخور و از پیش روی همنشین خود غذا برندار و از قله (نقطه برجسته آن) غذا نخور، زیرا برکت از بالای آن می آید.

به آرامی خوردن: امام صادق(سلام الله علیه)می فرماید: نشستن بر سر سفره را طولانی کنید، چرا که از عمرتان به شمار نمی آید.

اجابت دعوت: رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم)می فرماید: اینکه کسی به غذایی فراخوانده شود ولی نپذیرد یا بپذیرد ولی نخورد از موارد جفاست.

غذا نخوردن بدون دعوت:

رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم)می فرماید:هشت گروه اگر مورد اهانت قرار گیرند جز خود را سرزنش نکنند: یکی از آنها کسی است که بر سر سفره ای حاضر شود که به آن دعوت نشده است... .


 رهنمود های امام مجتبی(سلام الله علیه)درباره سفره: امام مجتبی(سلام الله علیه) می فرماید: درباره سفره دوازده نکته است که هر مسلمانی باید آنها را بداند: چهار نکته فرض(لازم)، چهار نکته مستحب و چهار نکته از ادب است؛

اما لازم:شناخت خدا، خشنودی از خدا، بسم الله گفتن(یاد خدا) و الحمدلله گفتن(سپاس داشتن)؛

اما سنت: دست شستن پیش از غذا؛ نشستن بر سمت چپ بدن، با سه انگشت خوردن و لیسیدن انگشتان(اگر با دست بخورد)و اما ادب:

از نزد خود خوردن،لقمه کوچک برداشتن، خوب جویدن و کم نگریستن به چهره دیگران.

آداب نوشیدن

با دست شسته: رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم)می فرماید: دستانتان را بشویید، آن گاه در آن ها آب بنوشید، چرا که هیچ ظرفی پاکیزه تر از دست نیست.

طلا نبودن ظرف: رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم)می فرماید:کسی که در ظرف طلا و نقره غذا می خورد یا نوشیدنی می آشامد در شکم خود آتش دوزخ را غرغره می کند.

از سمت دستگیره ظرف ننوشید: رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم)می فرماید: آب را از سمت دستگیزه آن ننوشید؛ چرا که محل جمع شدن چرک و آلودگی است.

ایستادن: امام صادق(سلام الله علیه) می فرماید: ایستاده آب نوشیدن در روز غذا را گوارا می کند و در شب زردآب می آورد.

گردآوری خرده های غذا: رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم) به امیرمومنان (سلام الله علیه)فرمود: غذایی را که در سفره ات می ریزد بخود، چرا که فقز را از تو دور می کند و آن مهریه ی حورالعین است و هر کس آن را بخورد قلبش سرشار از علم و حلم و ایمان و نور شود.

پرخوری

  رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم)می فرماید: خدا سه چیز را دوست دارد: کم حرفی، کم خوابی و کم خوری؛ نیز فرمود: غذایتان را با یاد خدا و نماز هضم و ذوب کنید و با شکم پر نخوابید که سنگدل می شوید؛ باز فرمود: هر که در دنیا(بر اثر پرخوری)زیاد آروغ بزند در قیامت گرسنگی اش بیشتر خواهد بود.
 لقمان به پسرش فرمود:پسرم! هرگاه معده پر شد اندیشه می خوابد، حکمت گنگ می شود و اندام ها از عبادت باز می مانند.

سیره پیامبر در خوردن و آشامیدن
رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم) غذای داغ نمی خورد تا سرد شود و می فرمود: خدا به ما آتش نخورانده است. غذای داغ برکت ندارد پس آن را سرد کنید، و آن حضرت هرگاه غذا می خورد بسم الله می گفت و با سه انگشتش از غذای پیش روی خود می خورد و از غذای جلوی دیگران میل نمی کرد و خوردن غذا را پیش از دیگران آغاز می کرد و با سه انگشت ابهام(شست) و انگشت کنار آن(سبابه) و انگشت وسط می خورد و گاهی از انگشت چهارم کمک می گرفت و (گاهی) با همه کف دستش غذا می خورد و با دو انگشت غذا نمی خورد و می فرمود: با دو انگشت خوردن کار شیطان است.

 راوی گوید:هر گاه رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم) غذا می خورد، به فرد روبه روی خود لقمه تعارف می کرد و هنگام نوشیدن، به کسی که در سمت راست او بود آب می داد.

منبع: فصل ششم از کتاب مفاتیح الحیات

آداب غذا خوردن

آداب غذا خوردن در اسلام

 

ابتدا چند دستور که  در دین اسلام برای غذا خوردن به ما تاکید شده متذکر میشوم:

 

۱- قبل و بعد  از خوردن غذا دستهای خود را بشوئید

۲-خوردن غذا را با نام خدا شروع کنید.

۳-به غذا خوردن دیگران نگاه نکنید.

۴-  تا گرسنه نشديد غذا نخوريد و قبل از سیر شدن کامل  دست از غذا بكشيد ( پرخوری نکنید كه عامل بسياري از بيماريها ميباشد)

۵- غذا را خوب بجوید

۶- لقمه کوچک بردارید

۷-در غذا خوردن شتاب و عجله نداشته باشيد.

۸- غذای داغ نخورید  و آن را فوت نکنید بلکه اجازه دهید تا کمی خنک شود.

۹- تکریم نان در سفره

۱۰- پس از خوردن غذا شکر خدا را بجای آورید.

(همه اين موارد از روايات معصومين ميباشد  كه دانشمندان پس از سالها به دلائل علمي آنها دست يافته اند)

 

کلمات کلیدی: آداب معاشرت، معاشرت، آئین و آداب معاشرت اجتماعی، رفتار اجتماعی، آداب سخن گفتن؛ آداب راه رفتن، آداب سفر، آداب غذا خوردن، آداب سلام کردن، آداب راه رفتن،آداب مهمانی رفتن، آداب پذیرائی از مهمان،آداب همسرداری،آداب ملاقات،آداب عیادت از بیمار،آداب معرفی کردن

 

نکاتی که در مهمانی باید رعایت شود:

*اگر یک مهمان انگشت یا دستش به لیوان یا چیز دیگری خورد و شکست ولو اینکه آن شیئ قیمتی و با ارزش باشد،میزبان نباید وانمود کند که ناراحت شده است، برعکس باید با چهره ای بسیار باز و شاداب بگوید(اهمیّتی ندارد و بلافاصله لیوان دیگری جایگزین آن کند) و برای پوشاندن مطلب حرفهای دیگری به میان می آورد تا اهمیّت آن مطلب را از بین ببرد .

*مهمانان باید دقت کافی داشته باشند که حرکتی نکنند تا از روی میز، چیزی بیفتد ولی اگر احیانآ چنگال یا چیز دیگری از دستشان افتاده نباید اهمیّت بدهند و یا برای برداشتن آن خم بشوند یا عذر خواهی کنند بلکه باید آن را ندیده بگیرند و به روی خود نیاورند.

تذکر : البته اگر زدند چیزی را شکستند حتمآ عذرخواهی کنند.

 

 

 

کلمات کلیدی: آداب معاشرت، معاشرت، آئین و آداب معاشرت اجتماعی، رفتار اجتماعی، آداب سخن گفتن؛ آداب راه رفتن، آداب سفر، آداب غذا خوردن، آداب سلام کردن، آداب راه رفتن،آداب مهمانی رفتن، آداب پذیرائی از مهمان،آداب همسرداری،آداب ملاقات،آداب عیادت از بیمار،آداب معرفی کردن،آداب دوست یابی، آداب خوشبختی

نکاتی که در مهمانی باید رعایت شود:

* این نکته قابل توجه است که در مهمانی ها شخص نباید خود به تنهائی صحبت کند و به دیگران اجازه حرف زدن ندهدو انتظار داشته باشد که تمام مدعوین سراپا گوش باشند و به حرف های ایشان گوش کنند.این کار از ادب دور است، باید فرصت داد که هر کس به فراخور حال مجلس و آنچه را که می خواهد بگوید و در گفتگوهای دو به دو و جمعی شرکت کند.

* اگر میهمانی در وقت دعوت شده حاضر نشد و دیرتر رسید میزبان در نهایت خوشروئی و ادب مدت بیست دقیقه را بری وی منتظر میماند و بعد غذا را سرو میکند، و مهمانی که دیرتر رسیده از میزبان عذرخواهی میکند و فقط  میزبان به احترام وی از جای خود برخاسته و با خوشروئی از او استقبال میکند.

 *میزبان نباید به مهمان دیر آمده کلماتی تند و خشن در غالب شوخی یا جدی و یا متلک بگوید،بلکه مودبانه و با کمال خوشروئی میگوید: ( من میدانستم شما حتمآ تشریف می آوریدو یقین داشتم که به دلیل ترافیک و یا مشکل دیگری این تاخیر به وقوع پیوسته است.)

* مهمان تازه رسیده را مطابق دیگران و با همان غذاهای گرم پذیرائی می کنند.

* معمولآ دستمال سر سفره را دولائی روی زانو می گذارند، بعد از غذا یک تای مختصر زده روی میز می گذارند.

 

 

کلمات کلیدی: آداب معاشرت، معاشرت، آئین و آداب معاشرت اجتماعی، رفتار اجتماعی، آداب سخن گفتن؛ آداب راه رفتن، آداب سفر، آداب غذا خوردن، آداب سلام کردن، آداب راه رفتن،آداب مهمانی رفتن، آداب پذیرائی از مهمان،آداب همسرداری،آداب ملاقات،آداب عیادت از بیمار،آداب معرفی کردن،آداب دوست یابی، آداب خوشبختی

                         

نکاتی که در مهمانی باید رعایت شود:

میز یا سفره،کارد ، چنگال،قاشق و لیوانها و سایر لوازم و هر آنچه برای پذیرائی آماده کرده اید باید در نهایت نظافت و پاکیزگی باشد، وبا سلیقه چیده شود.

میز یا سفره باید به اندازه مهمانان باشد به طوریکه جا و ظروف به قدر کافی و برای هر یک از آنها باشد.

میزبان با صمیمیّت و مهربانی پذیرائی کند.

 

 

 

کلمات کلیدی: آداب معاشرت، معاشرت، آئین و آداب معاشرت اجتماعی، رفتار اجتماعی، آداب سخن گفتن؛ آداب راه رفتن، آداب سفر، آداب غذا خوردن، آداب سلام کردن، آداب راه رفتن،آداب مهمانی رفتن، آداب پذیرائی از مهمان،آداب همسرداری،آداب ملاقات،آداب عیادت از بیمار،آداب معرفی کردن،آداب دوست یابی، آداب خوشبختی

                         

نکاتی که در مهمانی باید رعایت شود:

میهمانها باید با یکدیگر مناسبت داشته باشند، چه از نظر شخصیت یا مقام و چه از لحاظ کار و شغل، مهمتر اینکه باید توجه داشت که بین آنها اختلاف و دشمنی وجود نداشته باشد (این مهم ترین اصل در مهمانی میباشد ). ولی اگر تصادفآ و یا به عللی یکی از مهمانان با دیگری اختلاف داشته و بر حسب تصادف و عدم اطلاع میزبان در این مهمانی برخورد کردند لازم است مدتی را که در آنجا هستند رعایت اصول آداب معاشرت را بجا آورده و طوری وانمود نمایند تا دیگران متوجه این اختلاف نشوند.

                                 

 

 

کلمات کلیدی: آداب معاشرت، معاشرت، آئین و آداب معاشرت اجتماعی، رفتار اجتماعی، آداب سخن گفتن؛ آداب راه رفتن، آداب سفر، آداب غذا خوردن، آداب سلام کردن، آداب راه رفتن،آداب مهمانی رفتن، آداب پذیرائی از مهمان،آداب همسرداری،آداب ملاقات،آداب عیادت از بیمار،آداب معرفی کردن،آداب دوست یابی، آداب خوشبختی